Tussen romantiek en kitsch

door Erna Ekkelkamp

BALKBRUG - Wie over de drempel van zijn woning stapt, treedt binnen in een vergeten wereld. Schilderijen van charmante herdersmeisjes, adellijke dames en stillevens van bijzondere natuurvoorwerpen sieren de wanden. De plafonds zijn beschilderd met engelen, vloeren bedekt met Perzische tapijten en de gastheer is gekleed in een witte linnen blouse met volanten en een groen fluwelen jasje.

De 25-jarige portret- en kunstschilder Daniël Douglas laat zich inspireren door de oude meesters. Voor hem geen vlekken, vegen en verfklodders, maar sfeervolle portretten in klassieke tinten. "Vanaf het moment dat ik een kwast kon vasthouden, heb ik geschilderd. Ik had daarin wel fases. Op mijn tiende was ik striptekenaar en op mijn veertiende was ik gek van graffiti, maar ik heb altijd geschilderd. Het stond voor mij dan ook vast dat ik kunstschilder zou worden", vertelt Daniël in zijn sfeervolle atelier. "Qua stijl heb ik wat met de Gouden Eeuw, een tijd die rijk was aan schilderkunst en waarin men zich liet inspireren door de natuur. Kijk maar eens naar meubelstukken of kleding uit die tijd. Niets is vierkant en strak, heel wat anders dan de strakke architectuur die tegenwoordig de natuur verspert", zegt hij. "Daarom wilde ik niet naar een kunstacademie maar studeerde ik in Italië aan de Florence Academy of Art om een bepaalde basis te leggen. Het was een strakke gedegen opleiding, maar na een jaar wist ik genoeg en ben ik teruggegaan naar Nederland omdat ik uiteindelijk toch het liefst mijn eigen weg wilde gaan."

Geboortegrond

Dat hij terugkeerde naar zijn geboortegrond was een duidelijke keuze. "Het was misschien voor de hand liggend geweest om ergens in de randstad neer te strijken, maar ik heb nooit de wens gehad om in een drukke stad te wonen. Daar moet het allemaal snel en hip zijn en dat past totaal niet bij mij. Ik heb mijn hele leven hier in het Reestdal gewoond en vind het hier heerlijk. De natuur is prachtig en de mensen zijn vriendelijk en relaxed. De expositie Rond de Reest die ik hier onlangs hield, was dan ook echt een ode aan mijn omgeving." Hij lacht. "Omdat ik hier wel erg achteraf woon en me begraaf in mijn werk, ben ik blij met internet. Door te msn-en blijf ik in contact met mijn vrienden."

Feestje

Na zijn terugkomst uit Florence, kreeg de kunstenaar al snel een paar portretopdrachten en begon daarnaast met het beschilderen van grote objecten "Met het beschilderen van oude kasten wilde ik antiek nieuw leven inblazen. Het was een mooi project, maar het bleek een enorm gesjouw om al die grote objecten te exposeren. Er was ook wel aandacht voor, maar ondertussen kreeg ik, mede dankzij mijn tv-optredens in het VPRO-programma Villa Live en Sterren op het doek van omroep Max, steeds meer portretopdrachten. Inmiddels heb ik daaraan een dagtaak." Naast particuliere portretten legde hij ook het college van de gemeente Assen vast in klederdracht en werd hij bekend door zijn schilderdemonstraties waarbij hij zijn toeschouwers precies uitlegt hoe hij te werk gaat. Hoewel het zijn dagelijkse werk is, geniet hij van ieder portret dat hij maakt. " Ik vind het heel leuk om een karakter zo neer te zetten dat je iemand als het ware leert kennen door een schilderij. Zelf kijk ik heel positief tegen mensen aan en kan in ieder persoon iets moois zien. Het portretschilderen op zich moet eigenlijk een beetje een feestje zijn. Ik werk op verschillende manieren. Meestal maak ik een aantal foto's en schilder ik die na, maar er zijn ook mensen die graag hebben dat ik hen 'live' schilder. Het kan allemaal."

Geluk

Bewandelde hij aanvankelijk nog wat zijweggetjes richting andere kunstuitingen, de schilder is nu op een punt gekomen dat hij alleen nog maar wil schilderen. "Toen ik wat jonger was wilde ik zoveel mogelijk doen en van mijn eigen leven een kunstwerk te maken", vertelt hij. "Zo begon ik op een gegeven moment een hekel te krijgen aan praten en wilde via een heel andere invalshoek mijn verhaal vertellen. Dat deed ik door te dichten, op een beetje een expressionistische manier. Dat deed ik met overgave, totdat een andere dichter een grap over me maakte nadat ik op een poëziefestival een oergedicht had voorgedragen. Ik dacht: hij heeft gelijk, ik moet gewoon gaan schilderen. Daarin kan ik uiteindelijk toch het allerbeste mijn verhaal kwijt. Sterker nog, als ik niet schilder wordt ik een beetje ongelukkig. Ik vind het een heel frustrerend gevoel als ik niet aan het creëren ben. Passief dingen op me af laten komen is niets voor mij, ik moet mooie dingen maken, daaruit haal ik mijn geluk. Ik heb zoveel ideeën dat ik minstens tien levens nodig heb om alles op het doek te zetten."

Droom

De schilder maakt lange dagen en werkt als het even kan vanaf een uur of negen 's ochtends tot middernacht. Daarbij maakt hij wel een duidelijk verschil tussen werk en privé. Tijdens kantooruren houdt hij zich bezig met portretschilderen, maar de avonden en weekenden besteedt hij aan zijn vrije werk. Op dit moment schildert hij veel romantische taferelen, zoals herderinnetjes bij de waterkant, danseressen of meisjes in het bos. "Het is mijn droom om in de toekomst hele grote schilderijen te maken, maar daarvoor heb je ruimte nodig. Ik schilder ook graag mensen in zeventiende-eeuwse kostuums. Zelf heb ik helaas niet zo'n grote kledingcollectie, want die stukken zijn erg duur."

Roem

Hoewel rustig en bescheiden, kan de jonge schilder niet ontkennen dat zijn ster in de afgelopen jaren enorm snel is gerezen. Naast exposities in het Kröller Müller Museum, het Museum Jan van der Togt, het Noord-Brabants Museum en het Haagse Venduehuis der Notarissen, is zijn werk overal in Europa te bewonderen. "Op dit moment heb ik in Oslo een tentoonstelling vol Kitsch. Dat is helemaal mijn ding, de grens opzoeken tussen kitsch en romantiek. Toch kan ik me daar voorlopig alleen mee bezig houden in mijn vrije werk, want de meeste galeriehouders exposeren het liefst werk dat te koop is." Het valt hem op dat de meeste mensen geen andere mensen aan de muur willen hebben hangen en dat de algemene voorkeur uitgaat naar landschapjes en stillevens. "Toch denk ik dat juist de portretten die ik schilder over tweehonderd jaar waarschijnlijk het meest waard zullen zijn. Ook opvallend is dat veel mensen graag hun kinderen laten schilderen, terwijl er maar weinig zijn die zichzelf laten schilderen. Dat zal wel een bepaalde soort valse bescheidenheid zijn. Dat vind ik jammer. Ik vind het juist heel erg leuk als iemand zoveel waarde aan zichzelf en aan het leven hecht, dat hij zichzelf wil laten schilderen."

Gashouder

Nieuwsgierig geworden naar Daniël Douglas en zijn werk? Samen met Anneke de Jong is hij de eerste exposant die zijn werk tentoonstelt in de Gashouder, de voormalige Gashouder in Dedemsvaart, die is omgebouwd tot cultureel centrum en expositieruimte. De Gashouder wordt officieel geopend op 11 september. Er hangen onder andere portretten van bekende Dedemsvaarters, geschilderd door Daniël Douglas.

Klik hier voor een kijkje in het atelier van portretschilder Daniël Douglas