Hardenberger met hart voor de natuur

Wie denkt aan vogels en aan natuur, denkt al snel aan Johan Poffers. Vanaf zijn prille jeugd is deze Hardenberger gek op de natuur en alles wat daarbij hoort. Die liefde brengt hij graag over op anderen. Niet in club- of verenigingsverband, maar gewoon op zijn eigen manier. "Ik ben een echte einzelgänger", zo typeert hij zichzelf. Maar dan wel een einzelgänger met een sociaal tintje.

Poffers werd 52 jaar geleden geboren in Duitsland, in een dorpje net over de grens waar zijn Nederlandse ouders woonden en werkten. "Als kind uit een arm gezin tussen allemaal grote boeren, was ik niet bij iedereen welkom. Bovendien woonden mijn schoolvriendjes vaak ver weg en hadden mijn ouders geen auto. Daardoor moest ik meestal mijzelf vermaken. Dat ik een einzelgänger ben geworden is daardoor geen wonder", vindt hij. "Hoewel, misschien is einzelgänger ook niet het goede woord. Ik heb veel vrienden en werk ook wel graag samen met anderen, maar als ik ergens voor ga, dan ga ik ervoor. En waar anderen afhaken, ga ik door."

Uitzendwerk

Hoewel wat eenzaam, kijkt Poffers terug op een mooie jeugd. "We woonden buitenaf en ik was gek op de natuur. Ik ben bij wijze van spreken opgegroeid in de sloot en kon me daar dagenlang vermaken met het vangen van visjes in een jampot." Hij groeide op en ging na de middelbare school aan de slag, eerst bij Siers in Oldenzaal en werkte later veel via uitzendbureaus. "Dat vond ik leuker dan een vaste baan, want zo kon ik telkens weer een kijkje nemen in de keuken van een ander bedrijf. De meest bijzondere ervaring deed ik op in Oost Duitsland. Daar heb ik voor de val van de muur twee jaar gewoond en gewerkt. Wat me daar het meest verbaasde was de relatieve armoede van de mensen. Ze hadden wel geld, maar konden niets kopen omdat er gewoon helemaal niets te koop was", vertelt hij. "En wat me ook goed is bijgebleven is dat wanneer je daar uitging, er constant van die mannen in pakken rondliepen die je in de gaten hielden."

Vloeivelden

Na zijn terugkeer naar Nederland kreeg hij een hersenvliesontsteking, waarvan hij wonder boven wonder genas. Daarna kwam zijn leven in een rustiger vaarwater. Hij kreeg verkering met Lineke uit Hardenberg en ging aan het werk bij de Pacton in Ommen. Na hun huwelijk kwam het stel terecht in Hardenberg. Zijn liefde voor de natuur bleef en al fietsend en wandelend verkende Poffers in de daaropvolgende jaren de omgeving van Hardenberg. "In 1994 kwam ik voor het eerst op de vloeivelden van de AVEBE, de aardappelmeelcorporatie bij De Krim. Wat ik daar zag aan vogels was echt verbazingwekkend", vertelt hij. "De velden werden tot 1989 gebruikt door de aardappelzetmeelfabriek als plek om het water waarmee de aardappelen waren gewassen en verwerkt, te lozen. Het slip zakte op de bodem en wat overbleef was een vieze stinkende drab, die als mest werd uitgereden in omliggende akkers van de boeren Er werd gezegd dat het goede mest was, maar niet is minder waar, de drab zat vol met kwik, lood en zink. Gevaarlijk en heel erg giftig. Toen ik daar zo rondliep, realiseerde ik me dat we miljoenen investeren in natuur, terwijl daar een terrein lag waarmee je helemaal niets kunt, maar wat wel cultuurhistorische waarde heeft en daarnaast de meest bijzondere vogels aantrok." Poffers bedacht dat hij een natuur- en vogelbestemming voor het terrein moest zien te krijgen en heeft zich daarvoor vervolgens met hart en ziel ingezet. Hij kreeg veel publiciteit in kranten en op rtv Oost en werd uiteindelijk zelfs gebeld door de NCRV of hij met zijn Vloeivelden mee wilde doen aan de verkiezing van de mooiste plek van Nederland. "Dat was rond 2000 en nadat de opnames die daar waren gemaakt, werden uitgezonden op tv, werd het veld uiteindelijk na tien jaar lobbyen aangekocht door de Provincie Overijssel."

Gouden Lepelaar

In september 2004 won Poffers de Provinciale Vrijwilligersprijs vanwege zijn inspanningen voor het gebied en in 2006 mocht hij van de Vogelbescherming de Gouden Lepelaar in ontvangst nemen. "Vooral die Gouden Lepelaar vond ik een hele mooie onderscheiding, die qua waarde te vergelijken is met een lintje", zegt hij. Maar het werk is nog lang niet af. Volgens Poffers heeft de Provincie het gebied overgeheveld aan Staatsbosbeheer, maar verzuimde daarbij inrichtingsgeld te geven. "Dus zitten we nu met een gebied van 60 hectare dat begint te verlanden. We zijn nu met de Vrienden van de Vloeivelden aan het lobbyen, maar het schiet nog niet erg op. Ik vind dat heel erg jammer, want met slechts 1,5 ton kan het gebied volledig worden ingericht. Gelukkig heeft de gemeente Hardenberg begin januari wel 7000 euro toegezegd voor de fundering van de uitkijkpost."

Stadsvogels

Een ander project waarvoor de natuurliefhebber zich hardmaakt, is het Stadsvogelproject, dat in 2011 na acht jaar wordt afgesloten. "Dat was ook weer zoiets. Toen begin 2000 het Masterplan werd gepresenteerd, zat de zaal vol mensen en had iedereen het over de vogels die verjaagd zouden worden, maar niemand kwam op het idee om natuurkansen te creëren in het Masterplan. Ik heb toen voorgesteld om het centrum vol te hangen met nestkastjes. Dat is gelukkig toen gebeurd. Uiteindelijk zijn de sloopvergunningen heel voorspoedig verleend en is de bouw van start gegaan, terwijl de vogels hun eigen plekje hielden", vertelt hij. "Dat project wordt dit jaar afgesloten met een filmpje van vijf minuten waarop beelden te zien zijn van alle vogelhuisjes. Het leuke is dat het filmpje wordt gemaakt door één van de raadsleden die het project een warm hart toedraagt. Vervolgens krijgen alle raadsleden een nestkastje aangeboden, bestemd voor een toekomstige bewoner. Dat vind ik mooi, om op die manier kansen te benutten. Denk niet alleen aan steen en asfalt, maar wees ook een beetje rentmeester, dan komt alles goed."

Tegenprestatie

Vanwege lichamelijke klachten, die hij heeft overgehouden aan een zwaar ongeluk is Poffers rond 2002 in de WAO beland. Dat is tegelijkertijd de reden waarom hij zoveel tijd besteedt aan de natuur. "De ene dag gaat het wat beter dan de andere, maar met name in de winter heb ik heel veel pijn. Werken gaat helaas niet, maar stilzitten wil ik niet. Als tegenprestatie voor de maatschappij wil ik zoveel mogelijk terug doen voor de samenleving. Ik doe heel veel projecten, waarbij het ene wat meer succesvol is dan het andere. Ik vind het wel jammer dat sommige mensen reageren met 'daar heb je hem weer', terwijl ik het juist goed bedoel", zegt hij. "Vanwege mijn vrijwilligerswerk kom ik veel in aanraking met de gemeente en ik moet zeggen dat de warmte en de medewerking die ik van de ambtenaren ontvang, echt geweldig is. Er is alleen één ding wat ik jammer vindt en dat is dat zo'n grote gemeente met zo'n grote ambitie geen ecoloog in dienst neemt. Wanneer dat zou gebeuren, dan zou Hardenberg echt helemaal perfect zijn."