De familie Dekker, een typisch grensgeval

Hun woning ligt in Wielen (Duitsland), maar een deel van de achtertuin in Hardenberg. De stroom komt uit Duitsland, het gas en water uit Nederland. De was hangen ze op in Nederland, de auto staat geparkeerd in Duitsland. Hun auto heeft een Duits kenteken, maar de telefoon komt weer ut Nederland. Egbert en Gerdien Dekker wonen op misschien wel de meest bijzondere plek van ons hele land: in het voormalige grenswachterskantoor aan de Duitse grens. "Wij zijn een typisch grensgeval."

Egbert en Gerdien Dekker voor hun woning, de voormalige grenswachterspost

Op de kop af vijf jaar woont de familie Dekker nu in het voormalige grenswachterskantoor en inmiddels zijn ze behoorlijk ingeburgerd, voor zover dat nodig is in de grensstreek. "Eerlijk gezegd zijn we nog steeds vrijwel volledig gericht op Hardenberg", zegt Gerdien. "We wonen nog geen vijf kilometer van het centrum. Ik werk in Hardenberg en doe er boodschappen, het enige dat we in Duitsland halen, zijn de gele plasticzakken waarin het restafval wordt opgehaald. Die zijn hier verplicht."

Meteen verkocht

Het huis van Egbert en Gerdien is ruim, de kamers zijn groot en de plafonds hoog. Ook de ruimte om het huis is meer dan royaal. Een heerlijke plek om te wonen, vinden ze. Dat ze er terecht zijn gekomen was vooral een kwestie van toeval. "We woonden in Bergentheim en waren wel een tijdje op zoek geweest naar een wat groter huis met kantoorruimte voor Egbert, die toen veel vanuit huis werkte, maar we konden niets vinden dat ons aansprak. Uiteindelijk hebben we toen ons hele huis verbouwd", vertelt Gerdien. "Dat was al met al een hele klus en net op het moment dat alles af was, hoorden we via familie dat het grenswachtershuis te koop stond. Hoewel we graag in Bergentheim woonden, besloten we toch een keer te gaan kijken. En toen waren we meteen verkocht."

Geschiedenis

De woning bleek perfect. De vorige eigenaars hadden het helemaal verbouwd in een klassieke stijl die Egbert en Gerdien wel aansprak. Bovendien bevatte het huis op de benedenverdieping twee kantoorruimtes plus een slaapkamer met badkamer en bleek het volledig onderkeldert. Ook boven is er volop ruimte. "Het is echt een huis met een geschiedenis", vertelt Egbert. "Onze kantoren en slaapkamer zitten in het deel van het huis dat vroeger als woonruimte fungeerde voor de kantoorbeheerder. In de woonkamer bevonden zich vroeger de kantoren van de Duitse en Nederlandse douane en de keuken was de verhoorkamer. Toen we hier eenmaal woonden, hoorden we dat onze buurvrouw daar nog eens een hele dag vast heeft gezeten, vanwege het feit dat ze iedere avond haar paarden vanaf Nederlandse grond op Duitse stal zette…"

Emigratie

Egbert en Gerdien waren meteen enthousiast en toen ze nog een tweede keer gingen kijken met hun kinderen plus aanhang, hakten ze de knoop door en besloten ze hun pas verbouwde huis te verkopen en te verhuizen naar Duitsland. Hoewel hun woning praktisch op de grens staat en ze hemelsbreed dichter bij Hardenberg dan Wielen wonen, bleek het toch een echte emigratie, waarvoor er heel wat geregeld moest worden. "We zijn verplicht om met een Duits kenteken te rijden, dus moesten we onze auto verkopen en een nieuwe terugkopen in Duitsland, dat bleek voordeliger dan onze eigen auto in te voeren. Ook moesten we een rekening op een Duitse bank openen voor de betalingen die we in Duitsland moeten doen, zoals de onroerend goed belasting en dergelijke", vertelt Egbert. "Ook moeten we ons houden aan de regels die zijn opgesteld door de burgemeester van Wielen. Sterker nog, houd je je daar niet aan, dan kan je een boete verwachten. Waaruit die regels bestaan? Wanneer je binnen de bebouwde kom woont, moet je bij sneeuwval bijvoorbeeld zorgen dat de trottoirs die aan jouw grond grenzen schoon worden gehouden. Wanneer je huis naast een kruising of afslag staat, mogen de struiken in de je voortuin niet hoger dan 80 centimeter zijn. Dat geldt ook voor maïs. Die moet ook zover ingekort worden dat het verkeer er geen hinder van heeft. Een andere regel is, dat wanneer je meer dan twee kinderen hebt, je verplicht bent een tweede badkamer en toilet aan te brengen. Dat komen ze ook daadwerkelijk controleren. Net zoals het kijk- en luistergeld. Ik zal nooit vergeten dat ze hier een paar jaar geleden op 4 mei langskwamen. Net op het moment dat wij naar de Dodenherdenking zaten te kijken. Dat was wel een beetje wrang."

Burgemeester

Hoewel orde en netheid bij de Duitsers in een hoog vaandel staat, is zout strooien weer iets dat bijna niet wordt gedaan. "Alleen de wegen waarlangs de schoolbus gaat, worden enigszins schoon gehouden, de rest moet zich maar redden. De burgemeester van Wielen heeft zelfs een reprimande gehad omdat hij deze winter teveel gestrooid heeft", weet Egbert. "Wat burgemeester betreft: die functie is niet te vergelijken met die van zijn Hollandse collega's. Ieder dorpje, hoe klein ook, heeft zijn eigen burgemeester, die op zijn beurt weer onder de Samtgemeinde valt. Daarboven staat de Oberburgemeister. De burgemeester van Wielen heeft een winkel. Hij zit de hele dag achter de kassa en is 's avonds burgemeester." Hij lacht. "Op die manier heb je in elk geval wel veel contact met je burgers."

Höflichkeit

Egbert en Gerdien verbaasden zich in hun beginperiode vooral over de manier waarop mensen elkaar benaderen. "Höflichkeit, is hier de standaard. In winkels is de klant nog echt koning. Bij de melkfabriek werken een paar jongens met zo'n sikje. Van die types waar je het liefst met een boog omheen zou lopen, terwijl ze ongelofelijk vriendelijk zijn en zelfs uit zichzelf je boodschappen naar je auto dragen. Dat is heel bijzonder", vindt Egbert. "We hebben redelijk veel Nederlandse buren en die gaan ook allemaal in Duitsland naar de dokter en naar het ziekenhuis, want volgens hen is dat hier allemaal veel beter geregeld dan in Nederland. Maar dat weet ik niet uit eigen ervaring, want wij zijn gewoon bij onze eigen huis- en tandarts gebleven."

Inwonen

In hun grenswoning, hebben Egbert en Gerdien het beste van de twee werelden. De höflichkeit en de lage belastingen van Duitsland in combinatie met de goede sociale wetgeving van Nederland. Want verzorgings- en bejaardenhuizen, die zijn hier niet dik gezaaid. En mocht je daar gebruik van maken, dan draaien de kinderen volgens Gerdien op voor de kosten. "Dat kan bijna niemand behappen, dus is het hier heel gebruikelijk dat ouders bij hun kinderen in gaan wonen. Dat is bij de meeste van onze buren het geval. En als je soms ziet hoeveel zorg en tijd ze dat kost, daar heb ik echt bewondering voor. Ze doen het toch maar", vindt ze.

Douane

Hoewel hun woning betrekkelijk ver van de bewoonde wereld staat, valt er genoeg te beleven. Want wie denkt dat de grenzen echt geopend zijn en niet meer worden gecontroleerd, heeft het mis. Dat wordt nog wel degelijk gedaan, en grondig ook. "Gedurende het hele jaar staan marechaussee en douane hier regelmatig te controleren", vertelt Gerdien en wijst naar buiten. "Kijk, daar achter die heg stellen ze zich verdekt op en houden dan steekproefsgewijs auto's aan, vooral caddy's en busjes. Ze controleren of er gereden wordt met rode diesel, ze kijken naar achterstallige boetes en als de autopapieren niet kloppen, dan wordt de auto in beslag genomen en moet de bestuurder maar zien dat hij thuiskomt. Vanaf begin oktober worden de controles frequenter en strenger. Dan houden ze echt iedereen aan en zetten de hele auto op de kop, op zoek naar vuurwerk. En echt niet alleen bij jeugd, maar bij iedereen. Ook bejaarden of gezinnen met kleine kinderen zijn de klos. Als ze vermoeden dat er wat is, gaat echt de hele auto op de kop en halen ze alles eruit. Dat is heel bijzonder om te zien." Volgens Egbert werken de Duitse en Nederlandse douane nauw samen en worden ze getipt door medewerkers in burger, die zich ophouden bij winkels waar vuurwerk en vooral vuurwerkpistolen worden verkocht. "Afgelopen winter tijdens die sneeuw, stonden ze zeker met twintig man te controleren. Overal stonden Duitse en Nederlandse politiebusjes en douaneauto's op gesteld en zodra dan een auto aankwam gingen ze in de achtervolging. En dan lazen wij de volgende dag weer in de krant wie er opgepakt was en waarom. Ja, wanneer je hier woont, beleef je nog eens wat."

De grenssteen in de achtertuin

De gemeenteregels waaraan iedere inwoner van Samtgemeinde Uelsen zich moet houden