Derde generatie in een gemeentelijk monument

Links en rechts van het kanaal dat dwars door De Krim loopt, staan talrijke klassieke veenkoloniale boerderijen. Tegenover de brug, op nummer negentien, staat de monumentale pand van de familie Smeenk, dat bewoond wordt door de derde generatie Smeenk: Aafke en Jan Johan.

Het voorhuis lijkt op het eerste gezicht meer een landhuis, dan een boerderij. De raampartijen en de erker zijn aangekleed met glas-in-lood en groen witte luiken en het dak van de ruime serre is versierd met een witte balustrade. De entree is majestueus: een hardstenen bordes en glas-in-lood flankeren de voordeur, die ons binnenleidt in een ruime hal met authentieke gebloemde aardewerken tegels op de vloer en een brede trap met bijpassende loper.

Gemeentelijk monument

“Toen mijn grootouders deze boerderij bouwden, was het in de eerste instantie een klassieke veenkoloniale boerderij”, vertelt Jan Johan. “Het huidige voorhuis is gebouwd in 1925, toen mijn moeder zwanger was van haar negende kind. Het oude voorhuis was te klein geworden en ook niet erg praktisch met bedsteden.” Als jongste van de familie, nam Jan Johan de boerderij van zijn vader over en bleef wonen in zijn ouderlijk huis. “Ons huis is een gemeentelijk monument. Dat betekent dat je er aan de buitenzijde niets aan mag veranderen. Dat hebben we ook nooit gedaan. Binnen trouwens ook niet. We zijn deze maand 55 jaar getrouwd en hebben in al die jaren vrijwel niets in het huis veranderd. Toen we centrale verwarming kregen hebben we alleen de haarden uit de kamers gebroken en daar heb ik nu eigenlijk wel spijt van. Verder is alles authentiek gebleven, zoals de hoge plafonds, de kamer en suite, de deuren. Ik heb het altijd een mooi huis gevonden.”

Engels

De woning is ingericht in de Engelse stijl. “Zo’n boerderij moet je niet te modern inrichten”, vindt Aafke. “Jan houdt wel van Ikea, maar ik ben gek op de klassieke Engelse stijl. Dat is sfeervol en past hier goed.” Zoals het Engelse landhuizen betaamt, hebben de verschillende kamers elk een eigen kleur. De grote woonkeuken is blauw, evenals de zitkamer tussen de keuken en de salon, aan de voorzijde van het huis. De zitkamer is ingericht met comfortabele klassieke oorfauteuils in effen blauw, gestreept en geblokte uitvoering. Deze kamer wordt gebruikt om tv te kijken en te lezen en grenst door middel van schuifdeuren van de terrakleurige salon. Ook deze is op en top Engels qua stijl. Het meubilair bestaat uit een gestreepte bank, in terra en blauw, met opnieuw een aantal knusse oorfauteuils en een sidetable.

“Deze meubelen hebben we al jaren”, vertelt Jan. “Toen we ze kochten waren ze bekleed met schapenleer, maar in de loop der jaren hebben we ze wel diverse keren laten bekleden.” Naast de salon ligt de serre, een heerlijke lichte plek met het volle zicht op kanaal, bos en landerijen. “Of we veel in de serre zitten? Nee, eigenlijk niet”, zegt Aafke. “Maar onze kleinkinderen zitten er vaak. Ze studeren allemaal en wonen overal ter wereld, maar als ze voor een tentamenweek zitten komen ze een weekje logeren om rustig te kunnen studeren. Zij zitten dan graag in de serre.”

Vrouwen

Misschien nog wel het mees opvallende is het aantal beelden en schilderijen van vrouwen. “Jan houdt van vrouwen, ik ben meer van de landschappen. Hij kan er geen genoeg van krijgen. Kijk maar eens naar buiten. Ook in de tuin staan overal vrouwenbeelden. Het is echt iets van hem.” Ze lacht. “Dat realiseerde ik me pas toen ik een keer met een van mijn kleinzoons in een hele mooie bloemenzaak was. Hij was toen pas acht jaar oud en kwam met een beeld van een manfiguur naar me toe. ‘Opa heeft allemaal vrouwen, hier is een mannetje voor jou’, zei hij. Of ik hem gekocht heb? Nee, dat niet, maar ik vond het wel een heel leuk idee van hem.”

Wet Natuurschoon

De woning en de bijbehorende landerijen vallen onder de Wet Natuurschoon (NSW). Volgens deze wet uit 1928, moet een landgoed minimaal vijf hectare groot zijn, de landbouwgronden grotendeels omzoomd door bos of houtige beplanting en de gebouwen gebouwd zijn voor 1940, of passen bij het karakter van het landgoed. Het gebruik van gronden en gebouwen mag geen inbreuk maken op het natuurschoon. Daarnaast worden vrijwel alle NSW-landgoederen opengesteld voor recreatief gebruik. Jan is blij dat hij zijn bedrijf onder heeft kunnen brengen onder de NSW. “Een heel belangrijk aspect van deze wet is dat erfgenamen van NSW-landgoederen geen successierechten hoeven te betalen. Als vroeger een landgoed werd vererfd dan moest er gigantisch veel successiebelasting betaald worden. Dat zullen onze kinderen nu dus niet hoeven.”

Bosgebied

Dankzij de NSW heeft De Krim er nu een heel nieuw bosgebied bij, want omdat een deel van het terrein opengesteld moet worden voor het publiek, beplante Jan maar liefst zeven hectare met struiken en bos en zorgt hij persoonlijk voor het onderhoud van de wandelpaden. In de bosrand rechts van de boerderij ligt nog een andere bezienswaardigheid: een bunker die aan het begin van de tweede wereldoorlog werd gebouwd om de Duitsers tegen te houden.

“Vrijheid, het verdedigen waard” door kunstenares Elvira Min

“Een kunstenares uit de Krim maakte van deze bunker een soort kunstwerk. Het is opgenomen in de fietsknooppuntenroute en op 4 mei wordt hier een korte herdenking gehouden”, vertelt Jan. “De grote beukenboom aan de linkerkant van de woning is ook een monument. Die boom schijnt al bijna 200 jaar oud te zijn.” Hoewel de dochters van de familie uitgezwermd zijn over het hele land, hoopt Jan diep in zijn hart, dat er in de toekomst een vierde generatie Smeenk op de boerderij zal wonen. “Maar zover is het nog lang niet. We hopen hier nog heel lang te kunnen genieten.”

De woning is een officieel monument

Oorlogsmonument

Luchtfoto uit het midden van de vorige eeuw